สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐานสำคัญของเทศบาลตำบลแม่ยาว
ประวัติความเป็นมาของตำบลแม่ยาว
ตำบลแม่ยาวเรียกชื่อตามสายน้ำหลักที่ผ่านตำบลแม่ยาวหลายหมู่บ้าน เรียกได้ว่าเป็นเสมือนสายเลือดของคนตำบลแม่ยาวเลยก็ว่าได้คือ “ น้ำแม่ยาว” ว่ากันว่าลำน้ำแม่ยาวมีต้นน้ำจาก อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย เดิมนั้นตำบลแม่ยาว ได้แยกตัวมาจากตำบลบ้านดู่ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย มาก่อตั้งเป็นตำบลแม่ยาว จนกระทั่งเมื่อปี พ.ศ. 2535 ตำบลแม่ยาว ได้มีการแบ่งแยกหมู่บ้านทางฝั่งแม่น้ำกกทางทิศใต้ออกทั้งหมด จำนวน 5 หมู่บ้าน จัดตั้งเป็นเขตตำบลดอยฮางขึ้น ทั้งนี้เนื่องจากพื้นที่มีปัญหาด้านการคมนาคม เพราะตั้งอยู่สองฝั่งแม่น้ำกก ซึ่งในขณะนั้นใช้สะพานแขวนในการติดต่อเดินทางไปมา ซึ่งส่งผลให้ยากลำบากในการติดต่อและการปกครอง
ประวัติความเป็นมา-ปัจจุบันของเทศบาลตำบลแม่ยาว
เทศบาลตำบลแม่ยาว ได้ยกฐานะจากสภาตำบลแม่ยาว ตาม พ.ร.บ. สภาตำบล และองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537 และประกาศของ กระทรวงมหาดไทยเป็น เทศบาล ชั้นที่ 5 เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2540 และได้ยกฐานะเป็น เทศบาลชั้นที่ 4 เมื่อปี 2542 ปัจจุบันเป็น เทศบาลขนาดเล็ก มีสมาชิกสภาทั้งหมด 36 คน มีเขตการปกครองทั้งหมด 18 หมู่บ้าน และมีบ้านบริวารอีกประมาณ 37 หย่อมบ้าน
1 สภาพทั่วไป
ความเป็นมาและที่ตั้ง
          เทศบาลตำบลแม่ยาว ตั้งอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ไปทางทิศตะวันตก-เฉียงเหนือระยะทางประมาณ 11 กิโลเมตร ลักษณะพื้นที่เป็นภูเขาสูงและที่ราบระหว่าง ภูเขาบางส่วน มีพื้นที่ประมาณ 265.70 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 166,060.04 ไร่ ตั้งอยู่ ณ อาคารเลขที่ 200 บ้านห้วยทรายขาว หมู่ 3 ตำบลแม่ยาว อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย มีจำนวนหมู่บ้านในเขต การปกครองทั้งหมด 18 หมู่บ้าน

- อาณาเขตติดต่อ
ทิศเหนือ - ติดต่อกับเทศบาลตำบลบ้านดู่ อำเภอเมืองเชียงราย ตำบลป่าตึง อำเภอแม่จัน
ทิศใต้ - ติดต่อกับตำบลดอยฮาง และตำบลห้วยชมภู อำเภอเมือง
ทิศตะวันออก - ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองเชียงราย
ทิศตะวันตก - ติดต่อกับตำบลท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่



การติดต่อสื่อสาร
หมายเลขโทรศัพท์ 0-5373-7359 หมายเลขโทรสาร 0-5373-7359 ต่อ 16 Website ของหน่วยงาน : - http://www.maeyaomail.com จดหมายอิเลคโทรนิกส์ ( E – Mail) : - webmaster@maeyaomail.com

ลักษณะภูมิอากาศ
พื้นที่มีลักษณะอากาศเป็นแบบมรสุมเมืองร้อน อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 25 องศาเซลเซียส แบ่งออกเป็น 3 ฤดู คือ

ฤดูร้อน เริ่มจากกลางเดือน กุมภาพันธ์ ถึงกลางเดือนพฤษภาคม อุณหภูมิเฉลี่ย ประมาณ 28 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดประมาณ 39 องศาเซลเซียส

ฤดูฝน เริ่มจากกลางเดือนพฤษภาคม ถึงกลางเดือนตุลาคม อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 27 องศาเซลเวียส ฝนตกชุกที่สุดระหว่างเดือนกรกฏาคม ถึงเดือนกันยายน โดยมีปริมาณน้ำฝนสูงสุดในเดือนกันยายน

ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่กลางเดือนตุลาคม ถึง เดือนกุมภาพันธ์ อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 15 -20 องศาเซลเซียส
2. ด้านโครงสร้างพื้นฐาน
- สถานศึกษา
ในพื้นที่เทศบาลตำบลแม่ยาว ประกอบไปด้วยสถานศึกษาดังต่อไปนี้ มีรายละเอียดดังนี้
ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก
13 แห่ง
อนุบาล 3 ขวบ
1 แห่ง
โรงเรียนประถมศึกษา
8 แห่ง
โรงเรียนมัธยมศึกษา
1 แห่ง
ที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้าน/ห้องสมุดประชาชน
18 แห่ง

- สถาบันและองค์กรศาสนา
วัด / สำนักสงฆ์
8 แห่ง
โบสถ์
7 แห่ง

- การสาธารณสุข
สถานีอนามัยประจำตำบล/หมู่บ้าน
4 แห่ง
สถานพยาบาลเอกชน
7 แห่ง
อัตราการมีและใช้ส้วมราดน้ำ
ร้อยละ 98

- การโทรคมนาคม
ที่ทำการไปรษณีย์โทรเลข
1 แห่ง

- การไฟฟ้า
- มีไฟฟ้าใช้ทั้งหมดจำนวน 18 หมู่บ้าน แต่ไม่ครอบคลุมทุกพื้นที่ ( กลุ่มบ้านบริวาร ) คิดเป็นร้อยละ 95

- ความปลอดภัย
ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน

- หน่วยงานของรัฐ
สถานีตำรวจ ชุมชน
1 แห่ง
จุดตรวจ
2 แห่ง
ศูนย์ป้องกันบรรเทาสาธารณภัย
1 แห่ง
- มวลชนจัดตั้ง
ลูกเสือชาวบ้าน
2 กลุ่ม
อาสาป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน
1 กลุ่ม
สายตรวจอาสา
1 กลุ่ม
คณะทำงานแก้ไขปัญหาความยากจน
1 กลุ่ม
องค์กรเครือข่ายกลุ่มอาชีพตำบล

-หน่วยงานของรัฐ

  • สถานีตำรวจภูธรตำบลแม่ยาว
  • หน่วยจัดการต้นนน้ำแม่ซ้าย
  • หน่วยจัดการต้นน้ำแม่ยาว
  • องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้
  • สถานีอนามัยตำบลแม่ยาว
  • สถานีอนามัยบ้านรวมมิตร
  • สถานีอนามัยบ้านห้วยแม่ซ้าย
  • สถานีอนามัยพนาสรรค์
  • โรงเรียนแม่ยาววิทยา
  • โรงเรียนบ้านทุ่งหลวง
  • โรงเรียนบ้านริมกก
  • โรงเรียนบ้านห้วยขม
  • โรงเรียนบ้านผาขวางพัฒนา
  • โรงเรียนบ้านห้วยทรายขาว
  • โรงเรียนบ้านรวมมิตร
  • โรงเรียนบ้านห้วยแม่ซ้าย
3. ด้านทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม
เทศบาลตำบลแม่ยาวมีเนื้อที่ประมาณ 273.70 ตารางกิโลเมตรหรือ ประมาณ 171,060.04 ไร่ โดยแบ่งเป็น
- เขตป่าสงวนแห่งชาติ 246.55 ตารางกิโลเมตร ( 154,090.64 ไร่ )
- เขตพัฒนาการเกษตร 25.00 ตารางกิโลเมตร ( 15,626.32 ไร่ )
- เขตพัฒนาอุตสาหกรรม 0.70 ตารางกิโลเมตร ( 439.17 ไร่ )
- เขตชุมชนเมือง 1.45 ตารางกิโลเมตร ( 903.02 ไร่ )

• แหล่งน้ำธรรมชาติ
- ลำน้ำ , ลำห้วย 13 สาย ดังนี้
1. ลำน้ำแม่กก 5. ลำน้ำห้วยทรายขาว 9. ลำน้ำโป่งผา 13. ห้วยฮ่องจ้าง
2. ลำน้ำแม่ยาว 6. ลำน้ำห้วยสักกอง 10. ห้วยหมากเกี้ยง
3. ลำห้วยแม่ซ้าย 7. ลำห้วยหลุ 11. ห้วยมะกอก
4. ลำห้วยขม 8. ลำห้วยนาคอ 12. ห้วยโป่งเตา

- บึง , หนองน้ำ , และอื่น ๆ 5 สาย

• แหล่งน้ำที่สร้างขึ้น
ฝาย
12 แห่ง
บ่อน้ำตื้น
709 แห่ง
บ่อโยก
20 แห่ง
อื่น ๆ ( ประปา )
5 แห่ง
4.ด้านการเมืองการปกครอง
เทศบาลตำบลแม่ยาว มีประชากรรวม 19 , 805 คน มีความหนาแน่นของประชากรเฉลี่ย 67 คน / ตารางกิโลเมตร มีจำนวน 6,384 หลังคาเรือน แยกเป็นชาย 10 , 030 คน หญิง 9 , 775 คน
มีจำนวนหมู่บ้านในเขตการปกครองทั้งหมด 18 หมู่บ้าน ดังรายละเอียดดังต่อไปนี้
หมู่ที่
ชื่อหมู่บ้าน
จำนวนครัวเรือน
เพศชาย
เพศหญิง
รวม
1
บ้านห้วยขมใน
474
702
686
1388
2
บ้านรวมมิตร
1575
1522
1386
2890
3
บ้านห้วยทรายขาว
392
516
472
988
4
บ้านริมกก
220
290
339
629
5
บ้านป่าอ้อ
162
247
208
455
6
บ้านสันป่ายาง
298
321
333
654
7
บ้านกลางทุ่ง
247
418
385
803
8
บ้านทรายมูล
275
307
312
619
9
บ้านทุ่งหลวง
364
406
417
823
10
บ้านห้วยขมนอก
774
933
934
1867
11
บ้านห้วยแม่ซ้าย
783
1113
1131
2244
12
บ้านแคววัวดำ
249
415
369
784
13
บ้านพนาสวรรค์
733
1412
1284
2696
14
บ้านศิริราษฏร์
240
346
342
688
15
บ้านออบเสือแหวน
99
217
205
422
16
บ้านท่าหลุก
95
123
145
268
17
บ้านดงเจริญ
206
290
312
602
18
บ้านโป่งผำพัฒนา
195
361
358
719
รวม
7381
9939
9600
19539
หมายเหตุ จำนวนประชากรที่อาศัยอยู่จริงจากการสำรวจนี้ เป็นข้อมูลมาจากสำนักทะเบียน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย

จำนวนประชากรแยกตามช่วงอายุ
จากผลการจัดเก็บข้อมูลความจำเป็นพื้นฐานระดับหมู่บ้าน (จปฐ.2) พ.ศ.2548-2549
ช่วงอายุ
พ.ศ.2548
พ.ศ.2549
ชาย(คน)
หญิง(คน)
รวม(คน)
ชาย(คน)
หญิง(คน)
รวม(คน)
น้อยกว่า 1 ปีเต็ม
9
7
16
40
38
78
1 ปีเต็ม – 2 ปี
84
83
167
112
117
226
3 ปีเต็ม – 5 ปี
148
178
326
216
214
430
6 ปีเต็ม – 11 ปี
424
412
836
489
457
946
12 ปีเต็ม – 14 ปี
262
245
507
310
297
607
15 ปีเต็ม – 17 ปีเต็ม
278
274
552
310
278
607
18 ปีเต็ม – 49 ปี
2270
2324
4594
310
278
588
50 ปีเต็ม – 60 ปีเต็ม
500
507
1007
2799
2930
5726
มากกว่า 60 ปีเต็มขึ้นไป
386
366
752
638
661
1299
รวม
4361
4396
8757
5359
5406
10756

ที่มา : ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐานของหมู่บ้าน ( จปฐ.2) พ.ศ. 2549 วันที่ 7 เดือนมีนาคม พ. ศ. 2549 ,
ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐานของหมู่บ้าน ( จปฐ.2) พ.ศ. 2550 / วันที่ 10 มีนาคม พ.ศ.2550
หมายเหตุ : จำนวนประชากรที่อาศัยอยู่จริงจากการสำรวจนี้ อาจไม่เท่ากับจำนวนประชากรที่มีอยู่ในทะเบียนบ้านได้

5. สภาพทางด้านเศรษฐกิจ
การพาณิชกรรมและบริการ
สถานีบริการน้ำมันขนาดเล็ก
จำนวน 4 แห่ง
ร้านค้าทั่วไป
จำนวน 131 แห่ง
โรงสีข้าวขนาดเล็ก จำนวน 13 แห่ง
จำนวน 13 แห่ง
ตลาดสด
จำนวน 5 แห่ง
สถานประกอบการด้านบริการ
ประเภทห้องพัก/บ้านพัก
แม่ยาวรีสอร์ท
มาย ดรีม เกสเฮ้าส์
ฮิวไท้ร์ อาร์ต เฮ้าท์ ( Hill tribe art House )
บ้านพักของ บ้านพักสวนป่าแม่ยาว-แม่ซ้าย
การประกอบอาชีพ
ประชากรในพื้นที่ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางด้านเกษตรกรรม รองลงมาคือ รับจ้างและค้าขายบางส่วน
การคมนาคมถนนสายหลัก
เทศบาลตำบลแม่ยาวมีเส้นทางการคมนาคมที่เป็นเส้นทางหลักหลายเส้นทางและ มีการเดินทางทั้งทางน้ำและทางบก ในการคมนาคมถนนสายหลักที่มาถึง ตำบลแม่ยาวมีความสะดวกสบาย รถทุกชนิดสามารถเข้าถึง สภาพถนนเป็นถนนลาดยางเอสฟัลท์ติกตลอดสาย ดังนี้
การเดินทางโดยทางบก เดินทางได้ 4 เส้นทาง คือ
1. เส้นทางที่ 1 เส้นทาง ทรายมูล - ห้วยขม เข้าสู่ตำบลแม่ยาว
2. เส้นทางที่ 2 เส้นทางบ้านน้ำลัด – ห้วยขม โดยเดินทางจากตัวเมืองผ่านสะพานแม่ฟ้าหลวง และ
ผ่านบ้านน้ำลัด สู่ตำบลแม่ยาว
3. เส้นทางที่ 3 จากตัวเมืองผ่านแยกเด่นห้าและไร่แม่ฟ้าหลวง ผ่านเรือนจำกลางจังหวัดเชียงราย ข้าม
สะพานเม็งราย เข้าสู่ตำบลแม่ยาว 4. เส้นทางที่ เส้นทางบ้านน้ำลัด – ป่าอ้อ ผ่านถ้ำตุ๊ปู่ เข้า ถึงตำบลแม่ยาว
การเดินทางทางน้ำ
โดยทางเรือหางยาว โดยสามารถขึ้นเรือที่สะพานแม่น้ำกก มีเรือหางยาวให้บริการ ทั้งแบบเหมาและตามคิว ล่องมาทางแม่น้ำกก
การคมนาคมในตำบล
การคมนาคมระหว่างหมู่บ้านมีสภาพถนนเป็นถนนลาดยางหรือถนนคอนกรีต แต่มีบางหมู่บ้าน/ชุมชนถนนยังไม่ครอบคลุมทั่วถึง เมื่อเทียบกับสภาพพื้นที่การคมนาคมพบว่า สภาพการคมนาคมที่ในเรื่องเส้นทางการคมนาคม – ถนนหนทาง ยังไม่ครอบคลุมทุกหมู่บ้าน
โดยเฉพาะบนพื้นที่สูงห่างไกลความเจริญยังใช้ถนนการคมนาคมระหว่างหมู่บ้านยังมีสภาพถนนเป็นถนนดินลูกรัง ทำให้การคมนาคมค่อนข้างลำบากในช่วงฤดูฝน พบว่าประมาณร้อยละ 85 % ยังไม่ได้รับการพัฒนาเรื่องถนน
การสื่อสารและ โทรคมนาคม
เทศบาลตำบลแม่ยาว มีระบบการสื่อสารและโทรคมนาคมที่เข้าถึง 3 ช่องทางทั้งโทรศัพท์พื้นฐาน และมีศูนย์วิทยุสื่อสาร โดยใช้คลื่นความถี่หลักของอำเภอเมืองเชียงราย 155050 MHz นามเรียกขาน คือ “ ปางช้าง ” ช่องความถี่รองของตำบลแม่ยาว 152200 MHz นามเรียกขาน คือ “ ศูนย์อัศวิน ” และหอกระจายข่าวไร้สายอัตโนมัติเทศบาลตำบลแม่ยาว ออกอากาศทุกวัน ตั้งแต่เลา 06.00 – 07.00 ยกเว้นวันอาทิตย์

ข้อมูลเกี่ยวกับศักยภาพของเทศบาลตำบลแม่ยาว

โครงสร้างและกระบวนการบริหารงานบุคคล
เทศบาลตำบลแม่ยาว มีโครงสร้างการบริหารงานดังนี้
ฝ่ายสภาองค์การบริหารส่วนตำบล ประกอบด้วย
ประธานสภาองค์การบริหารส่วนตำบล
1 คน
รองประธานสภาองค์การบริหารส่วนตำบล
1 คน
เลขานุการสภาองค์การบริหารส่วนตำบล
1 คน
สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล
34 คน

ฝ่ายบริหารประกอบด้วย
นายกองค์การบริหารส่วนตำบล
1 คน
รองนายกองค์การบริหารส่วนตำบล
2 คน
เลขานุการคณะผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบล
1 คน


ฝ่ายข้าราชการและลูกจ้างเทศบาลตำบลแม่ยาว ประกอบด้วย
- สำนักงานปลัดองค์การบริหารส่วนตำบล
พนักงานส่วนตำบล
8 คน
ลูกจ้างประจำ
1 คน
พนักงานจ้างตามภารกิจ
7 คน
พนักงานจ้างทั่วไป
1 คน
พนักงานจ้างเหมา
13
แม่บ้าน
4

- ส่วนการคลัง
พนักงานส่วนตำบล
6 คน
พนักงานจ้างตามภารกิจ
1 คน
คนงานทั่วไป
2 คน

- ส่วนโยธา
พนักงานส่วนตำบล
4 คน
พนักงานจ้างตามภารกิจ
3 คน
พนักงานจ้างทั่วไป
2 คน

- ส่วนการศึกษาและวัฒธรรม
พนักงานส่วนตำบล
1 คน
พนักงานจ้างตามภารกิจ
16 คน
พนักงานจ้างทั่วไป
1 คน

-ตรวจสอบภายใน

พนักงานส่วนตำบล
1 คน


งบประมาณและเครื่องมืออุปกรณ์ต่าง ๆ
สถิติรายได้เทศบาลตำบลแม่ยาว
ลำดับ
ประเภทรายได้ / ปีงบประมาณ
2546
จำนวนเงิน
2547
จำนวนเงิน
2548
จำนวนเงิน
2549
จำนวนเงิน
2550
จำนวนเงิน
2551
จำนวนเงิน
1
ภาษีป้าย
8,303.00
19,019.00
10,521.00
13,149.00
13,268.00
13,736.00
2
ภาษีโรงเรือนและที่ดิน
76,739.00
100,955.00
114,865.00
106,894.99
88,781.99
111,513.00
3
ภาษีบำรุงท้องที่
37,694.17
34,877.32
27.099.61
37,502.82
31,446.37
32,555.14
4
อากรฆ่าสัตว์
6,880.00
1,520.00
-
-
-
5
ภาษีและค่าธรรมเนียมรถยนต์หรือล้อเลื่อน
431,171.13
55,620.76
-
-
470.00
6
ภาษีมูลค่าเพิ่ม
4,497,362.07
7,945,185.06
13,708,457.34
9,452,795.39
8,825,987.36
10,233,111.13
7
ภาษีธุรกิจเฉพาะ
26,307.66
65,495.73
142,343.37
120,553.38
135,804.46
119,679.30
8
ภาษีสุรา
1,655,049.60
1,361,385.67
884,293.18
1,682,103.02
2,068,665.09
2,347,964.61
9
ภาษีสรรพสามิต
6,043,076.41
6,630,720.24
4,135,714.82
7,406,172.92
5,396,095.13
4,531,421.01
10
ค่าภาคหลวงไม้
760.00
330.00
150.00
90.00
1,250.00
380.00
11
ค่าภาคหลวงแร่
55,911.38
59,403.17
40,568.22
23,569.19
36,352.45
31,582.31
12
ค่าภาคหลวงปิโตรเลี่ยม
53,403.09
56,292.19
63.558.63
84,139.04
94,247.99
134,959.45
13
รายได้จากกฎหมายอุทยานแห่งชาติ
-
-
58,720.00
-
-
14
ค่าธรรมเนียมน้ำบาดาล
-
2,563.00
2,040.00
-
-
15
ค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม
914,813.00
1,033,911.70
539,568.00
738,588.00
653,165.00
893,739.00
ตามประมวลกฎหมายที่ดิน
16
ค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการฆ่าสัตว์
12,384.00
2,736.00
-
-
-
17
ค่าปรับ พรบ.จราจรทางบก
2,900.00
4,700.00
2,000.00
1,300.00
1,300.00
9,100.00
18
ค่าปรับผิดสัญญา
50,242.00
67,404.00
219,554.50
78,619.00
94,277.00
133,230.00
19
รายได้จากทรัพย์สิน
20,313.87
29,825.51
50,605.17
258,726.57
332,143.47
186,969.44
20
รายได้เบ็ดเตล็ด
131,976.00
219,044.80
209,384.00
109,238.00
342,611.00
193.095.67
21
อุดหนุนทั่วไป
2,750,693.36
4,875,779.00
7,793,907.00
7,264,037.00
9,721,352.00
21,911,859.53
รวม
16,775,979.74
22,566,768.15
28,003,349.84
27,377,478.32
27,837,217.31
40,884,895.59

รายรับปีงบประมาณ 51

ลำดับ
หมวด / ประเภท
รหัสบัญชี
ประมาณการ
25501
รับจริง
2551
รายได้ที่จัดเก็บเอง
0100
110,000.00
157,804.14
1
ภาษีโรงเรีอนและที่ดิน
0101
70.000.00
111,513.00
2
ภาษีบำรุงท้องที่
0102
30.000.00
32,555.14
3
ภาษีป้าย
0103
10.000.00
13,736.00
หมวดค่าธรรมเนียมและค่าปรับ
120
50,000.00
142,330.00
1
ค่าปรับ พ.ร.บ จราจร
0137
-
9,100.00
2
ค่าปรับการผิดสัญญาจ้าง
0140
50,000.00
133,230.00
หมวดรายได้จากทรัพทย์สิน
0200
134,000.00
186,969.44
1
ดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร
0203
134,000.00
186,969.44
หมวดรายได้เบ็ดเตล็ด
0300
103,500.00
193,095.67
1
ค่าขายแบบแปลนการก่อสร้าง
0302
100,000.00
162,200.00
2
ค่าถ่ายเอกสารและรับรองสำเนา
-
-
95.00
3
ค่ารายได้อื่น ๆ
0307
3,500.00
30,800.67
รายได้ที่รัฐบาลจัดเก็บแล้วจัดสรรให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หมวดภาษีจัดสรร
1000
16,602,500.00
18,292,836.81
1
ภาษีและค่าธรรมเนียมรถยนต์หรือล้อเลื่อน
1001
-
2
ภาษีมูลค่าเพิ่ม
1002
10,000,000.00
10,233,111.13
3
ภาษีธุรกิจเฉพาะ
1004
50,000.00
119,679.30
4
ภาษีสุรา
1005
1,000,000.00
2,347,964.61
5
ภาษีสรรพสามิต
1006
5,000,000.00
4,531,421.01
6
ค่าภาคหลวงและค่าธรรมเนียมป่าไม้
1009
500.00
380.00
7
ค่าภาคหลวงแร่
1010
10,000.00
31,582.31
8
ค่าภาคหลวงปิโตรเลียม
1011
40,000.00
134,959.45
9
ค่าธรรมเนียมสิทธิและนิติกรรมที่ดิน
1013
500,000.00
893,739.00
10
ค่าธรรมเนียมน้ำบาดาล
1016
2,000.00-
รายได้ที่รัฐบาลอุดหนุนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
2000
21,165,713.00-
21,911,859.53
หมวดเงินอุดหนุน
1
เงินอุดหนุนทั่วไป (เทศบาล)
2002
21,165,713.00
21,911,859.53
รวมทั้งสิ้น
38,165,713.00
40,884,895.59

แสดงรายได้ - รายจ่าย ของเทศบาลตำบลแม่ยาว ประจำปีงบประมาณ 2551

รายการ
จำนวนเงินปี 2550
- รายได้ที่องค์การบริหารส่วนตำบลจัดเก็บเอง
671,099.25
- รายได้ที่รัฐบาลจัดเก็บแล้วจัดสรรให้
18,301,936.81
- เงินอุดหนุนทั่วไป
21,911,859.53
รวมทั้งสิ้น
40,884,895.59
ค่าใช้จ่าย
- รายจ่ายงบกลาง
1,45,623.00
- หมวดเงินเดือน
2,657,100.70
- หมวดค่าจ้างชั่วคราว
2,652,640.00
- หมวดค่าตอบแทน
3,957,500.00
- หมวดค่าใช้สอย
9,418,541.59
- หมวดค่าวัสดุ
2,096,532.33
- หมวดค่าสาธารณูปโภค
303,665.99
- หมวดเงินอุดหนุน
6,739,340.00
- หมวดค่าครุภัณฑ์
415,010.00
- หมวดค่าที่ดินและสิ่งก่อสร้าง
3,640,636.50
- หมวดรายจ่ายอื่น
4,159,500.00
รวมทั้งสิ้น
37,497,090.11

เครื่องมือและอุปกรณ์ต่าง ๆ

รถยนต์
3 คัน
รถจักรยานยนต์
2 คัน
รถน้ำเอนกประสงค์
1 คัน
จักรยาน
5 คัน
และครุภัณฑ์สำนักงานจำนวนหนึ่ง  
วัฒนธรรมประเพณี
ประเพณีสรงน้ำถ้ำพระ
ประเพณีถ้ำพระ ถ้ำพระเป็นประเพณีที่สำคัญสืบทอดกันมาช้านาน พุทธสถานถ้ำพระถือว่าเป็นดินแดนอันศักดิ์สิทธิ์ เป็นที่เคารพสักการะ มีความสำคัญของประชาชนในตำบลแม่ยาว และประชาชนโดยทั่วไป นอกจากนี้ยังถือว่า เป็นแดนประวัติศาสตร์ที่พระบาทสมเด็จประปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ได้เคยเสด็จประพาส เมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2469 การจัดประเพณีถ้ำพระจัดขึ้นมาเพื่ออนุรักษ์ประเพณีไทยที่สำคัญ โดยมีการจัดงานประเพณีถ้ำพระ ณ พุทธสถานถ้ำพระ ตรงกับ เดือน 8 เหนือ แรม 8 ค่ำ ( วันอัฐมีบูชา)
งานมหัศจรรย์แห่งขุนเขาและเผ่าพันธุ์ตำบลแม่ยาว
พื้นที่รับผิดชอบของเทศบาลตำบลแม่ยาว ประมาณ 171,060.04 ไร่ คิดเป็น 273.70 ตร.กม. มีจำนวน 18 หมู่บ้าน จำนวนประชากรทั้งหมดประมาณ 21,814 คน ประชากรมีทั้งคนไทยพื้นเมือง ชาวเขาเผ่าต่างๆ เช่น ลาหู่ อาข่า เย้า กระเหรี่ยง ลักษณะการจัดงานเป็นการแสดงวัฒนธรรมของชนเผ่าต่างๆ จัดกิจกรรมแข่งขันจักรยานเพื่อสุขภาพ วิ่งมินิมาราธอน งานขันโตกจาวดอยสัมพันธ์ มหัศจรรย์ขุนเขาแห่งความรัก กำหนดจัดงานวันที่ 13 - 14 กุมภาพันธ์ของทุกปี
งานวันช้างไทยบ้านรวมมิตร
หมู่บ้านรวมมิตร เป็นหมู่บ้านแห่งการท่องเที่ยวช้างกระเหรี่ยงรวมมิตร เป็นที่รู้จักของนักท่องเที่ยวทั่วไปโดยมีช้างในหมู่บ้าน 30 เชือก ซึ่งจะมีนักท่องเที่ยวมาใช้บริการทุกวัน สร้างรายได้ให้แก่ชุมชนจำนวนไม่น้อย ทางหมู่บ้านรวมมิตรจึงได้จัดงานขันโตก คืนน้ำใจให้ช้างขึ้นเนื่องในวันช้างไทย ในวันที่ 13 มีนาคม ของทุกปี
งานป๋าเวณีปี๋ใหม่เมืองตำบลแม่ยาว
ป๋าเวณีปี๋ใหม่เมือง เป็นประเพณีวันสงกรานต์ เป็นประเพณีที่มีความสำคัญยิ่ง มีการเฉลิมฉลองรวมญาติพี่น้อง นอกจากนี้มีพิธีรดน้ำดำหัวผู้อาวุโส ผู้สูงอายุ หรือผู้นำชุมชน ตลอดจนบุคคลที่เป็นที่เคารพนับถือของประชาชนในตำบล ในงานมีการจัดประกวดนางสงกรานต์ กำหนดจัดงานในวันที่ 13 เมษายน ของทุกปี
งานประเพณีลอยกระทง
ประเพณีลอยกระทง เป็นเทศกาลที่สำคัญตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 มีการจัดงานมหรสพ และประดับประดาด้วยเครื่องโคมไฟต่างๆ ทางเทศบาลตำบลแม่ยาวได้ร่วมกันจัดงาน เพื่อเป็นการอนุรักษ์ขนบธรรมเนียมประเพณีของไทย ในงานมีการประกวดกระทงของแต่ละหมู่บ้านและมีการแสดงวัฒนธรรมท้องถิ่นของแต่ละหมู่บ้าน
งานประเพณีเข้าพรรษา
วันเข้าพรรษาเป็นวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เป็นวันที่พระภิกษุสงฆ์ทั้งหลายได้ตั้งจิตอธิษฐานว่าจะเข้าพรรษาอยู่ที่วัด หรือเสนาสนะที่คุ้มแดด คุ้มฝนแห่งใดแห่งหนึ่งจนครบกำหนดไตรมาส คือ 3 เดือน ตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำ เดือน 8 จนถึงวันขึ้น15 ค่ำ เดือน 11 ทางองค์การบริหารส่วนตำบล ร่วมกับสภาวัฒนธรรมตำบล และพุทธศาสนิกชนในตำบลแม่ยาวได้ร่วมกันจัดงานประเพณีวันเข้าพรรษา แห่เทียนพรรษา ณ วัดสันป่ายาง หมู่ที่ 6 เป็นประจำทุกปี
งานประเพณีโล้ชิงช้า
ประเพณีโล้ชิงช้า จัดขึ้นประมาณปลายเดือนสิงหาคม ถึงเดือนกันยายน ตรงกับเดือนอาข่า เชื่อกันว่าการจัดพิธีโล้ชิงช้า เป็นการฉลองพืชพันธุ์ ที่กำลังอยู่ในช่วงให้ผลผลิต หรือใกล้ถึงฤดูเก็บเกี่ยวเป็นประเพณีของชนเผ่าอาข่า
งานประเพณีปีใหม่ ลาหู่ (กินวอ)
เทศกาลกินวอ หรือเทศกาลขึ้นปีใหม่ของชาวเขาเผ่าลาหู่ ซึ่งจะจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ปีละครั้ง ส่วนมากจะจัดในช่วงเดียวกันกับเทศกาลตรุษจีน หรือราวปลายเดือนมกราคม – กุมภาพันธ์ บางแห่งก็จัด 7 วัน 7 คืน หรือบางที่ก็จัด 12 วัน การจัด 12 วันจะแบ่งการฉลองปีใหม่ออกเป็นสองช่วง ช่วงแรก เป็นการฉลองปีใหม่ของผู้หญิง เรียกว่า “ เขาะหลวง” หรือ “ ปีใหญ่” มีระยะเวลา 6 วัน ช่วงที่สอง เป็นการฉลองปีใหม่ของผู้ชาย เรียกว่า “ เขาะน้อย” หรือ “ ปีเล็ก” มีระยะเวลา 6 วัน ระหว่างช่วงแรกกับช่วงที่สองจะมีหยุดพัก 1-2 วัน เทศกาลกินวอของชาวลาหู่เชื่อกันว่าเป็นการบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิและเป็นการบูชาเทวราชอื่อซาที่ได้ช่วยดลบันดาลให้พวกเขาได้มีผลผลิตจากไร่ สวนไว้สำหรับบริโภคตลอดปีและช่วยปกปักรักษาให้พวกเขาอยู่เย็นเป็นสุขตลอดไป

แหล่งท่องเที่ยว
ทัวร์ช้างบ้านกะเหรี่ยงรวมมิตร
ตั้งอยู่บริเวณ บ้านรวมมิตร หมู่ที่ 2 ตำบลแม่ยาว อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ธุรกิจทัวร์ช้าง เป็นการทำธุรกิจของชุมชนมาจากการรวมตัวกันของชาวบ้านที่มีช้างครอบครองและนำมาบริหารจัดการก่อตั้งเป็นชมรมทัวร์ช้าง บริหารงานในรูปแบบของคณะกรรมการคอยกำกับดูแล ในการประกอบธุรกิจทัวร์ช้างส่งผลให้เกิดการกระจายรายได้สู่ชุมชน ปัจจุบันมีช้างจำนวน ทั้งหมด 35 เชือก ทัวร์ช้างกะเหรี่ยงรวมมิตรเป็นสถานที่สามารถเดินทางได้ทั้งทางบกโดยใช้เส้นทางร่องเสือเต้น-ห้วยขม และต่อด้วยเส้นทางทรายมูล-รวมมิตร ระยะทางจากตัวเมือง 19 กม.หรือเดินทางโดยเรือมีท่าเทียบเรือ บริเวณทัวร์ช้างสำหรับนักท่องเที่ยวที่มาจากจังหวัดเชียงใหม่ และตัวเมืองเชียงราย มีที่ขึ้นช้างติดกับแม่น้ำกก สามารถนั่งช้างเที่ยวชมบริเวณหมู่บ้าน เพื่อ ชมประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และความเป็นอยู่ของชนเผ่าต่าง ๆ เช่น กระเหรี่ยง ลาหู่ อาข่า ตลอดจนซื้อของที่ระลึก ของฝากที่ทำด้วยฝีมือของชาวเขาเผ่าต่าง ๆ ที่มีไว้บริการอย่างหลากหลาย นอกจากนี้ยังสามารถนั่งช้าง ทัวร์ป่าไปเที่ยวน้ำตกห้วยแม่ซ้าย ระหว่างทางชมความงดงามของธรรมชาติ ผ่านหมู่บ้านของชาวเขาเผ่าต่าง ๆ เช่น อาข่า ลาหู่ เย้า กะเหรี่ยง และจะได้เห็นขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรม ของชนเผ่าด้วย
น้ำตกห้วยแม่ซ้าย
ตั้งอยู่บริเวณ หมู่ 11 บ้านห้วยแม่ซ้าย ( บ้านจะแล) ตำบลแม่ยาว อำเภอเมือง จังหวัดเชียงรายระยะทางจากจังหวัด ประมาณ 20 กิโลเมตร เส้นทางการเดินทาง โดยรถยนต์ เส้นทางร่องเสือเต้น– ห้วยขมน้ำตกห้วยแม่ซ้ายเกิดจากลำห้วยแม่ซ้าย ซึ่งมีต้นน้ำอยู่ที่ดอยบ่อ น้ำตกจากหน้าผาสูงชันมีด้วยกันสองชั้น ชั้นที่หนึ่งมีความสูงประมาณ 15 เมตร ชั้นที่สองมีความสูงประมาณ 20 เมตร ชั้นที่ 1 อยู่ห่างจากชั้นที่สอง ประมาณ 100 เมตร บริเวณน้ำตกมีความร่มรื่นเย็นสบายเต็มไปด้วยต้นไม้น้อยใหญ่เหมาะแก่การท่องเที่ยวเป็นอย่างยิ่ง นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางโดยรถยนต์ส่วนตัว รถยนต์โดยสาร หรือจะนั่งช้างจากหมู่บ้านรวมมิตรเข้าไปน้ำตกก็ได้ เส้นทางที่จะไปน้ำตกห้วยแม่ซ้ายจะผ่านบ้านห้วยแม่ซ้าย ซึ่งในหมู่บ้านมีชาวเขาเผ่าต่าง ๆ อาศัยอยู่ เช่น เย้า อาข่า ลาหู่
พิพิธภัณฑ์ชนเผ่า บ้านจะแล
ตั้งอยู่บริเวณบ้านจะแล ซึ่งเป็นกลุ่มบ้านบริวารของบ้านห้วยแม่ซ้าย หมู่ที่ 11 ตำบลแม่ยาว อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย อยู่ห่างจากตัวเมืองเชียงรายประมาณ 18 กิโลเมตร นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางเข้าถึงโดยรถทุกชนิด พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ สร้างขึ้นเมื่อ ปี พ.ศ. 2545 โดยมูลนิธิกระจกเงาร่วมกับชาวบ้านจะแล จัดสร้างขึ้น โดยได้รับการสนับสนุนจากหลายหน่วยงาน อาทิเช่น มูลนิธิร็อคกี้เฟลเลอร์/เทศบาลแม่ยาว/สำนักงานการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ภาคเหนือเขต 2 และหน่วยงานภาครัฐและเอกชนอื่นๆ พิพิธภัณฑ์ชนเผ่าบ้านจะแลเกิดจากการร่วมแรง ร่วมใจของพี่น้องชนเผ่าบ้านจะแลในการจัดสร้างพิพิธภัณฑ์ชุมชนขึ้น โดยสิ่งของ เครื่องใช้ที่แสดงบางส่วนได้รับการบริจาคและเรี่ยไรกันภายในชุมชนเพื่อนำมาจัดแสดง และบริหารจัดการโดยคนในชุมชน เป็นลักษณะซุ้มบ้านดิน 4 ซุ้ม ประกอบด้วย ซุ้มแสดงวัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิตชนเผ่า /ซุ้มฉายภาพวิดีโอ สารคดีชนเผ่า /ซุ้มแสดงภาพถ่าย / และซุ้มร้านค้าชุมชน ส่วนของพิพิธภัณฑ์จะเปิดให้เข้าชมทุกวัน ตั้งแต่ เวลา 08.00 -17.00 น. อัตราเข้าชม คนละ 20 บาท
จุดชมวิวทะเลหมอกยะฟ
เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ตั้งชื่อตามหมู่บ้านยะฟู หมู่ที่ 11 ตำบลแม่ยาว ซึ่งเป็นหมู่บ้านที่ตั้งอยู่บนดอยสูงห่างออกไปอีกราว 3 กิโลเมตรจากหมู่บ้านจะแลเป็นหมู่บ้านที่ยังคงวิถีชีวิตดั้งเดิมของชนเผ่าลาหู่ มีธรรมชาติที่สวยงาม และภายในหมู่บ้านยังมี Home Stay ให้นักท่องเที่ยวทั่วไปได้พักอาศัยจากหมู่บ้านยะฟูตอนเช้าตรู่เดินลัดเลาะตามสันดอยเพื่อไปยังจุดชมวิวทะเลหมอกยะฟูมีความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 1,000 เมตร อยู่บนเทือกเขาดอยบ่อ มีความโดดเด่นคือเป็นเป็นจุดชมวิวที่มีลานกว้างขวางโดยสามารถมองเห็นทิวทัศน์ตัวเมืองเชียงรายได้อย่างชัดเจน โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาวที่อากาศเย็นจัดจะมองเห็นสายหมอกก่อตัวที่หุบเขาเบื้องล่างมีความงดงามมากหรือแม้กระทั่งฤดูฝนก็จะมีสายหมอกบางๆปกคลุมไปทั่วเหมือนกัน หรือนักท่องเที่ยวที่ชอบดูพระอาทิตย์ขึ้นตอนเช้าที่นี่เราก็มีให้ดูหรือจะเก็บภาพที่ประทับใจไว้ในความทรงจำก็ได้จุดชมวิวทะเลหมอกยะฟูเหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการชมธรรมชาติที่สวยงาม โดยเฉพาะช่วงตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน - กุมภาพันธ์ ของทุกปี จะเป็นช่วงที่สวยงามมากมีหมอกลงจัด มีบรรยากาศที่หนาวเย็น ลมผัดผ่านตลอด
สถานีพัฒนาการเกษตรที่สูง ตามพระราชดำริดอยบ่อ
ตั้งอยู่บริเวณตั้งอยู่บริเวณท้องที่หมู่บ้าน ลอบือ ซึ่งเป็นบ้านบริวารของหมู่บ้านพนาสวรรค์ หมู่ที่ 13 ตำบลแม่ยาว อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าดอยบ่อ
สถานที่แห่งนี้เป็นสถานีทดลองเกษตรพื้นที่สูงตามพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตต์พระบรมราชินีนาถซึ่งนับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอันยิ่งใหญ่ของชาวตำบลแม่ยาวและพี่น้องราษฎรที่ตั้งบ้านเรือนบริเวณดอยบ่อ เพราะเมื่อวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2547 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตต์ พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จทอดพระเนตร พื้นที่ดอยบ่อ ที่น่าจะมีพื้นที่ดำเนินการประมาณ 15,000 ไร่ ซึ่งเป็นป่าเสื่อมโทรมซึ่งจ ะต้องอนุรัก ษ ณ์ แ ล ะ ฟื้ น ฟู ทรัพยากรธรรมชาติให้คืนสู่สภาพเดิม ในโครงการสถานีพัฒนาเกษตรสูงสุด ตามพระราชดำริ ดอยบ่อ ได้รังวัดแบ่งพื้นที่ 543.73 ไร่ ไว้เพื่อทำแปลงสาธิตการทำเกษตร แผนใหม่ เพื่อให้ราษฎรในสถานีพัฒนาเกษตรที่สูง ตามพระราชดำริ ดอยบ่อ ได้ศึกษาเรียนรู้และนำกลับไปทำในที่ดินของตนเองและบริเวณนี้ยังเป็นที่ตั้งของพลับพลาทรงงาน ของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ตรงจุดพิกัด 47 QNC 702154 สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 956 เมตร มีหมู่บ้านที่อยู่ในโครงการ 3 หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านจะต๋อ บ้านจะฟู บ้านบริวารของหมู่ที่ 18 และบ้านลอบือ บ้านบริวารของหมูที่ 13 ตำบลแม่ยาว อำเภอเมืองจังหวัดเชียงราย การเดินทางมาเที่ยวยังสถานีพัฒนาเกษตรที่สูงตามพระราชดำริดอยบ่อนั้นไม่ยากเลยเพียง จากศาลากลางจังหวัดเชียงรายผ่านสะพานแม่ฟ้าหลวงไปตามสายเชียงราย – บ้านกะเหรี่ยงรวมมิตร ถนนระยะทาง 18 กิโลเมตร ถึงบ้านกระเหรี่ยงรวมมิตรแล้ว เลี้ยวขวาไปตามถนนดินถึงสถานีพัฒนาการเกษตรที่สูง ตามพระราชดำริดอยบ่อ ระยะทาง 17 กิโลเมตร รวม 35 กิโลเมตร
หาดผาขวาง ตั้งอยู่บริเวณบ้านพนาสวรรค์ หมู่ที่ 13 อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ระยะทางห่างจากตัวเมืองประมาณ 30 กิโลเมตร นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางเข้าถึงหาดผาขวาง ทั้งทางน้ำ โดยเรือ ล่องแพ หรือทางบก โดยการเดินทางโดยรถยนต์ รถจักรยานยนต์ หาดผาขวางเป็นหาดแม่น้ำกก ลักษณะเกาะแก่ง ในช่วงเดือนมีนาคม – พฤษภาคม เพราะเป็นช่วงฤดูแล้งน้ำจะลดลง จึงเหมาะที่จะล่องแพ ขี่เรือยาง และบริเวณทัศนียภาพโดยรอบของตัวหาดนั้นสวยงาม มีจุดสำหรับตั้งเต็นท์พักแรมหรือพักผ่อนชมหาดทรายลำน้ำกก หรือนักท่องเที่ยวที่ชอบการเดินป่าบริเวณนั้นก็ยังมีพื้นที่เดินป่า คือบริเวณของบ้าน หมู่ที่ 13 ซึ่งมีลักษณะที่มีป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเดินป่าชมพันธ์ไม้นานาพันธุ์ และการชมวิถีชีวิตชนเผ่า หลายหมู่บ้านในเส้นทางเดินป่านั้น โดยเฉพาะพื้นที่บ้านป่าแล ยังคงวัฒนธรรมและชีวิตที่ดั้งเดิมไว้ บริเวณนั้นเรายังมีหมู่บ้านชาวเขาที่มีที่พักแบบ Home Stay เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสวิถีชีวิตอย่างใกล้ชิด หรือนักท่องเที่ยวที่ชอบการเดินทางโดยการปั่นจักรยานเสือภูเขาก็สามารถใช้เส้นทางนี้เพื่อชมธรรมชาติและวิถีชีวิตแบบชนเผ่า โดยปั่นจักรยาน เสือภูเขาตามเส้นทางของหมู่บ้านได้
น้ำตกสองแคว เป็นน้ำตกที่ตั้งชื่อตามหมู่บ้านสองแควพัฒนา ซึ่งเป็นหมู่บ้านบริวารของบ้านห้วยขมนอก หมู่ 10 ตำบลแม่ยาว เรานี่เอง เส้นทางทัวร์ป่า หมู่บ้านสองแควพัฒนา หมู่บ้านสองแควพัฒนา เป็นหมู่บ้านชาวเขาเผ่าอาข่าที่ยังคงวิถีชีวิตดั้งเดิม สภาพทั่วไปของหมู่บ้านหลังจากอพยพลงมาก็อยู่ท่ามกลางหุบเขา ท้ายหมู่บ้านก็จะมีแม่น้ำไหลผ่าน เป็นน้ำที่ชาวบ้านใช้อุปโภค บริโภคกัน นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาเที่ยวน้ำตกต้องผ่านหมู่แห่งนี้ ซึ่งอยู่ห่างจากหมู่บ้านไปประมาณ 1.8 กิโลเมตร ซี่งเป็นเส้นทางที่รถมอเตอร์ไซด์สามารถเข้าถึงได้ หรือจะเดินทางเข้าไปก็ไม่ไกลมากนัก น้ำตกแห่งนี้มีความสูงประมาณ 17 เมตร ไหลลงมาจากหน้าผาขนาดใหญ่ และไหลลงมาสู่แอ่งน้ำขนาดใหญ่ด้านล่าง แอ่งน้ำนี้มีความลึกพอสมควร สามารถเล่นน้ำได้ น้ำตกแห่งนี้มีแค่ชั้นเดียว และบริเวณรอบๆ มีโขดหินน้อยใหญ่ สามารถนั่งเล่นบริเวณโขดหินหรือพักผ่อนรอบบริเวณนั้นได้ ก็จะได้สัมผัสความเย็นของสายน้ำตกที่สาดกระเซ็นเป็นละอองบางๆ ทำให้ผ่อนคลายได้ทีเดียว ถัดจากบริเวณนี้ไป ยังมีน้ำตกเล็กๆอีก อีก 2 แห่ง ซึ่งมีจุดเด่นและมีความงดงามคนละแบบกัน น้ำตกแห่งที่ 1 ยังไม่มีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการมีความสูงประมาณ 25 เมตร ลักษณะของน้ำตกจะตกลงมาตามโขดหิน และบริเวณโดยรอบของน้ำตกจะมีป่าไม้ปกคลุม ค่อนข้างเย็นสบาย ปกคลุมไปด้วยต้นไม้ใหญ่ ถัดจากบริเวณนั้น มีน้ำตกอีกแห่ง เป็นน้ำตกขนาด 5 เมตร เล่ากันว่าน้ำตกแห่งนี้เกิดจากต้นน้ำที่มาจากลำห้วยที่ผ่านกลางหมู่บ้าน เป็นสาขาเดียวกับน้ำแม่ยาว บริเวณรอบน้ำตกก็มีป่าไม้ปกคลุม และมีโขดหินน้อยใหญ่อยู่ข้างล่าง แต่ไม่มีแอ่งสำหรับเล่นน้ำ จุดเด่นของน้ำตก ทั้ง 3 แห่งจะมีความงดงามคนละแบบแต่ที่สำคัญคือการเดินทางมายังน้ำตกทั้ง 3 แห่งนี้ นักท่องเที่ยวจะใช้ เส้นทางปกติก็ได้หรือจะใช้เส้นทาง ทัวร์ป่าที่จะสามารถสัมผัสผืนป่าธรรมชาติ ผ่านขุนเขา ไร่ข้าว และพันธุ์ไม้นาชนิด หรือพืชสมุนไพร ที่ชาวบ้านยังใช้กันอยู่เพื่อนำมาเป็นยารักษาโรค และมีมากมายกว่า 200 ชนิด หรือการสัมผัสวิถีชีวิตชนเผ่าบ้านสองแควพัฒนา
โบราณสถานถ้ำพระ ตั้งอยู่ที่ หมู่ 5 บ้นป่าอ้อ ตำบลแม่ยาว ห่างจากตัวเมืองเชียงรายประมาณ 6 กิโลเมตร มีลักษณะเป็นภูเขาหิน มีความสูงประมาณ 800 เมตร ตั้งอยู่ริมแม่น้ำกกตรงข้ามกับหาดเชียงราย การเดินทางนั้นสามารถเดินทางได้ทั้งทางบกและทางเรือ บริเวณภายในถ้ำเป็นที่ประดิษฐานของพระพุทธรูปหลายองค์ นอกจากนี้ภายในถ้ำยังประกอบไปด้วยหินงอกหินย้อย และยังเป็นที่อยู่อาศัยของฝูงค้างคาว ภายในภูเขาหินลูกเดียวกันกับโบราณสถานถ้ำพระแห่งนี้ยังมีถ้ำอีกจำนวน 3 ถ้ำ ได้แก่ ถ้ำช้างล้วง ถ้ำลม และถ้ำหวาย ซึ่งนักท่องเที่ยวสามารถเข้าชมได้แต่ควรเตรียมอุปกรณ์ของใช้ที่จำเป็น เช่นไฟฉาย เทียนไข ไฟแช็ค น้ำดื่ม หรือ อุปกรณ์ที่จำเป็นอื่นๆให้พร้อม และนอกจากนี้ ทุกปีๆในช่วงเดือนพฤษภาคม ในวันแรม 8 ค่ำ เดือน 6 ทางโบราณสถานแห่งนี้ ได้กำหนดจัดงานประเพณีสำคัญคือประเพณีสรงน้ำถ้ำพระ ซึ่ง มีพุทธศาสนิกชนจำนวนมากมาร่วมงานประเพณีดังกล่าว
ถ้ำช้างล้วง อยู่ทางทิศใต้ของภูเขา ห่างจากถ้ำพระประมาณ 150 เมตร ภายในถ้ำจะเป็นลานโล่ง มีแสงสว่างเล็กน้อย มีลมพัดผ่าน อากาศข้างในเย็นสบาย เวลาเข้าเที่ยวในถ้ำต้องใช้เทียนหรือไฟฉายเพิ่มแสงสว่าง
ถ้ำลม อยู่ห่างจากถ้ำช้างล้วงประมาณ 50 เมตร ซึ่งเป็นถ้ำที่ไม่ลึกมาก มีแสงสว่างพอมองเห็นภายในถ้ำได้และมีลมพัดแรงออกจากถ้ำตลอดเวลา
ถ้ำหวาย อยู่ห่างจากถ้ำลมประมาณ 100 เมตร ตัวถ้ำลึกประมาณ 100 เมตร ทางเดินเป็นอุโมงค์แคบ ๆบริเวณภายในเป็นห้องโถงโล่งๆ ประกอบด้วยหินงอก หินย้อย เมื่อโดนแสงไฟฉายจะส่องประกายระยิบระยับ ถ้ำแห่งนี้เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ชอบความตื่นเต้นผจญภัย นอกจากนี้โบราณสถานถ้ำพระยังเป็นแหล่ง ประวัติศาสตร์ที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวฯรัชกาลที่ 7 เคยเสด็จประพาสเมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2469 ซึ่งกรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนไว้ให้เป็นแหล่งโบราณสถานที่สำคัญด้วย